Một lời nói cực đoan giữa đám đông thường vấp phải sự phản biện ngay lập tức. Nhưng trên mạng xã hội, điều ngược lại đôi khi lại xảy ra. Những phát ngôn càng gay gắt, càng kích động, càng phủ định sạch trơn thường càng thu hút sự chú ý.
KHÔNG ĐỂ MẠNG XÃ HỘI TRỞ THÀNH MẢNH ĐẤT GIEO MẦM CỰC ĐOAN
Một lời nói cực đoan giữa đám đông thường vấp phải sự phản biện ngay lập tức. Nhưng trên mạng xã hội, điều ngược lại đôi khi lại xảy ra. Những phát ngôn càng gay gắt, càng kích động, càng phủ định sạch trơn thường càng thu hút sự chú ý. Chỉ trong thời gian rất ngắn, chúng có thể nhận hàng nghìn lượt bình luận, chia sẻ và lan tỏa với tốc độ vượt xa những nội dung khách quan, ôn hòa. Đây không còn đơn thuần là câu chuyện về thuật toán của các nền tảng số mà đã trở thành vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh tư tưởng, an ninh xã hội và sự ổn định của quốc gia. Đó cũng là lý do vì sao không thể để mạng xã hội trở thành môi trường nuôi dưỡng tư tưởng cực đoan, hận thù và chống đối.
Trong nhiều năm qua, các thế lực thù địch đã không ngừng thay đổi cách thức chống phá Việt Nam trên không gian mạng. Nếu trước đây, chúng chủ yếu sử dụng các luận điệu phủ nhận chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc công khai kích động chống đối thì hiện nay, phương thức đã tinh vi hơn rất nhiều. Chúng không vội đưa ra kết luận mà bắt đầu bằng những câu hỏi tưởng như vô tư, những bình luận mang vẻ khách quan hoặc những bài viết khai thác một góc khuất của đời sống xã hội. Từng bước một, người đọc bị dẫn dắt từ sự băn khoăn sang nghi ngờ, từ nghi ngờ sang phủ nhận và cuối cùng là tiếp nhận những quan điểm cực đoan như một điều hiển nhiên.
Điều nguy hiểm của tư tưởng cực đoan là nó không hình thành trong một ngày. Đó là quá trình tích tụ của những thông tin sai lệch được tiếp nhận lặp đi lặp lại. Khi một người chỉ thường xuyên tiếp xúc với những nội dung mang màu sắc tiêu cực, xuyên tạc hoặc kích động, họ rất dễ hình thành cách nhìn phiến diện về xã hội. Mọi thành tựu đều bị xem nhẹ, mọi khó khăn đều bị thổi phồng, mọi nỗ lực của Đảng và Nhà nước đều bị quy kết theo hướng tiêu cực. Lâu dần, tư duy đối thoại bị thay thế bằng tư duy đối đầu, tinh thần xây dựng bị thay thế bằng thái độ phủ định, còn niềm tin bị thay thế bằng sự hoài nghi cực đoan. Đó chính là mục tiêu mà các đối tượng chống phá luôn theo đuổi.
Không ít người cho rằng những lời bình luận trên mạng xã hội chỉ là ý kiến cá nhân, không đủ sức tạo ra tác động lớn. Thực tế lại cho thấy, tư tưởng cực đoan thường lan truyền không phải từ những bài viết dài mà từ các đoạn video ngắn, những câu khẩu hiệu đơn giản hay những bức ảnh được cắt ghép có chủ đích. Khi hàng nghìn người cùng lặp lại một thông điệp sai lệch, thông điệp đó rất dễ tạo ra cảm giác như là quan điểm của số đông. Chính hiệu ứng này khiến nhiều người bị cuốn theo tâm lý đám đông mà không còn dành thời gian kiểm chứng tính xác thực của thông tin.
Một thủ đoạn đáng chú ý hiện nay là các đối tượng chống phá khai thác triệt để những vấn đề mà xã hội quan tâm như phòng, chống tham nhũng, cải cách bộ máy, giải quyết khiếu nại, thiên tai, dịch bệnh hay các vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự. Chúng không phủ nhận trực tiếp chủ trương của Đảng mà cố tình bóp méo quá trình thực hiện, quy kết sai phạm của một số cá nhân thành bản chất của cả hệ thống, từ đó kích động tâm lý bất mãn và gieo rắc quan điểm phủ định sạch trơn. Đây là thủ đoạn đặc biệt nguy hiểm bởi nó lợi dụng chính những vấn đề có thật để tạo dựng một bức tranh sai sự thật về đất nước.
Ngăn chặn sự lan rộng của tư tưởng cực đoan không thể chỉ trông chờ vào việc xử lý các tài khoản vi phạm. Quan trọng hơn là phải xây dựng một môi trường thông tin lành mạnh, nơi những giá trị tích cực, những câu chuyện đẹp, những thông tin chính xác được lan tỏa mạnh mẽ hơn các nội dung độc hại. Khi tiếng nói của sự thật đủ nhanh, đủ thuyết phục và đủ sức hấp dẫn, những luận điệu xuyên tạc sẽ dần mất đi khả năng tác động đến cộng đồng. Đấu tranh trên không gian mạng vì thế không chỉ là phản bác cái sai mà còn là chủ động bồi đắp cái đúng.
Đối với cán bộ, đảng viên, trách nhiệm trước hết là giữ vững bản lĩnh chính trị và phát huy vai trò nêu gương trong sử dụng mạng xã hội. Mỗi phát ngôn cần chuẩn mực, mỗi chia sẻ cần có căn cứ, mỗi phản biện cần dựa trên lập luận khoa học và tinh thần xây dựng. Không né tránh những vấn đề mà dư luận quan tâm, nhưng cũng không để cảm xúc nhất thời chi phối nhận thức và hành động. Cùng với đó, cần tích cực tuyên truyền, giải thích, định hướng để nhân dân hiểu đúng chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, không để khoảng trống thông tin bị các thế lực thù địch lợi dụng.
Đối với mỗi người dân, đặc biệt là giới trẻ, cần xây dựng cho mình một “hàng rào” nhận thức trước khi tham gia môi trường số. Đừng để số lượt thích quyết định điều mình tin, đừng để xu hướng thịnh hành thay thế khả năng suy nghĩ độc lập và càng không để những cảm xúc bức xúc nhất thời dẫn dắt hành động. Một xã hội văn minh không được xây dựng bằng những tiếng nói cực đoan mà bằng đối thoại, bằng tinh thần thượng tôn pháp luật và bằng trách nhiệm của mỗi công dân đối với cộng đồng.
Mạng xã hội là thành tựu của công nghệ, không phải nguồn gốc của cái xấu. Điều quyết định môi trường số trở thành nơi lan tỏa tri thức hay gieo mầm cực đoan nằm ở chính cách con người sử dụng nó. Khi mỗi người biết kiểm chứng thông tin, tôn trọng sự thật, ứng xử có văn hóa và kiên quyết nói không với các luận điệu kích động, không gian mạng sẽ trở thành nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của đất nước thay vì trở thành công cụ để các thế lực thù địch khoét sâu chia rẽ, làm suy giảm niềm tin xã hội và chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng./.
![]()